"Uzun süre uçuruma bakarsan, uçurum da senin içine bakar "
NİETZSCHE
*****************************************************************************
“Arzuy-i devlet-i pa-bus-i hüddam- idarat
Mi-rubayad ruz u şab az dil karar az dide hab” FUZULİ
(Senin kapındaki hizmetlilerin ayağını öpme devletine erişme arzusu,
Gece gündüz benim gönlümden huzuru gözümden uykuyu gidermiştir)
….. Patrimonyal devlette her türlü nimet ve mertebe, yalnız ve yalnız hükümdardan kaynaklandığı için,
buna erişmek isteyen namzetler arasında kıyasıya rekabet, hased, entrika ve yaltakçılık egemendi ve
toplumun ahlakını veya ahlaksızlığını oluştururdu. Osmanlı Vekayinamleri ve Şu'ara tezkireleri
bu acımasız rekabet ve çekişmleerin hikayeleri ile doludur. Fuzuli büyüklerin yanına varmanını yolunun
"hased ehli"nden uzak kalmakta bulur. Hükümdara yaklaşmanın, onun "husn-i nazarı" ile"manzur" olmanın tek yolu,
yakınlarından birinin himaye ve aracılığını sağlamaktır. Fuzuli (Farsça Divan, s 636) bunu bilir: